Jeśli wpisujesz w Google „wzór WOPFU 2026″, licząc na gotowy plik PDF do pobrania, zacznę od rzeczy, którą trzeba powiedzieć wprost: przepisy nie narzucają jednego urzędowego formularza WOPFU. Wzór dokumentu ustala Twoja szkoła. Rozporządzenie określa za to strukturę – listę elementów, bez których dokument jest niekompletny. I tę strukturę znajdziesz w tym artykule, razem z wypełnionym przykładem fragmentu, który sprawia najwięcej trudności, gdy ucznia dopiero poznajesz – opisu mocnych stron.
WOPFU pisze się raz, a potem opiera się na nim cały IPET. Jeśli pierwszy dokument jest powierzchowny, błąd ciągnie się przez resztę dokumentacji ucznia. Dlatego poniżej pokazuję, jak napisać WOPFU krok po kroku: kolejność, w jakiej dokumenty powstają, gotową strukturę i najczęstsze błędy – od braków formalnych po opisy, których nie da się przełożyć na pracę z uczniem.
W artykule skupiam się głównie na WOPFU, natomiast bezpłatny przewodnik zawiera również pełną strukturę IPET – wszystkie 8 elementów z §6 – z wypełnionym przykładem metod pracy, wraz z checklistą zgodności.
Czym jest WOPFU (i dlaczego powstaje przed IPET)
WOPFU to Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia. To dokument diagnostyczny, który zespół nauczycieli i specjalistów opracowuje dla ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego – zanim powstanie IPET (Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny).
Kolejność jest tu nieprzypadkowa i wynika wprost z przepisów:
- Do szkoły wpływa orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
- Dyrektor powołuje zespół.
- Zespół opracowuje WOPFU – ocenę funkcjonowania ucznia (mocne strony, potrzeby, przyczyny trudności).
- Na podstawie WOPFU i zaleceń orzeczenia powstaje IPET – czyli plan działania (metody, formy pracy, dostosowania).
- Realizacja IPET i okresowa ocena funkcjonowania ucznia (aktualizacja WOPFU z oceną efektywności programu) co najmniej dwa razy w roku szkolnym (§6 ust. 9).
Innymi słowy: WOPFU to diagnoza, IPET to plan oparty na tej diagnozie. Metody pracy w IPET mają wynikać z mocnych stron i potrzeb opisanych w WOPFU – dlatego rzetelne WOPFU oszczędza pracę na każdym kolejnym etapie.
Czy WOPFU ma urzędowy wzór?
Nie. Przepisy określają, co dokument musi zawierać (§6 ust. 10), ale nie narzucają jednego formularza. W praktyce wzór WOPFU 2026 to kompletna struktura zgodna z przepisami, nie konkretny druk – układ ustala szkoła.
Kto podpisuje WOPFU?
Dokument opracowuje zespół nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem. Kwestii podpisów przepisy nie precyzują – praktyki placówek bywają różne.
Czy rodzic dostaje kopię WOPFU?
Tak. Rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń otrzymują kopię zarówno WOPFU, jak i IPET (§6 ust. 12).
Podstawa prawna: §6 rozporządzenia MEN
Wymagania wobec WOPFU określa §6 ust. 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1309).
Zgodnie z §6 ust. 10 WOPFU uwzględnia w szczególności:
- Indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne, mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia ucznia.
- W zależności od potrzeb – zakres i charakter wsparcia ze strony nauczycieli, specjalistów lub pomocy nauczyciela (o których mowa w §7 ust. 1-5).
- Przyczyny niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu ucznia, w tym bariery i ograniczenia utrudniające funkcjonowanie i uczestnictwo w życiu szkolnym; u ucznia realizującego wybrane zajęcia indywidualnie lub w grupie do 5 uczniów – także trudności we włączaniu w zajęcia wspólne z oddziałem oraz efekty działań podejmowanych w celu ich przezwyciężenia.
To jest właściwy „wzór” WOPFU – nie konkretny formularz (przepisy nie narzucają jednego druku), lecz zestaw elementów, które muszą się w dokumencie znaleźć. Każda szkoła może mieć własny układ tabeli, ale jeśli brakuje któregoś z tych punktów, dokument jest niekompletny. Tak samo jest z IPET: wzór IPET to również lista elementów, nie urzędowy druk – §6 ust. 1 wymienia osiem punktów, które program musi określać.
Wzór WOPFU 2026: gotowa struktura dokumentu
Praktyczny, zgodny z §6 ust. 10 układ, który możesz przenieść do swojego szablonu:
| Sekcja | Co wpisujesz | Podstawa |
|---|---|---|
| Metryczka | etap edukacyjny, typ orzeczenia, data, skład zespołu | wymóg formalny |
| Mocne strony, predyspozycje, zainteresowania | co uczeń potrafi, w czym jest dobry, co go interesuje – w sferach funkcjonowania | §6 ust. 10 pkt 1 |
| Potrzeby rozwojowe i edukacyjne | czego uczeń potrzebuje, by się rozwijać | §6 ust. 10 pkt 1 |
| Zakres i charakter wsparcia | jakiego wsparcia wymaga (nauczyciel wspomagający, specjaliści) | §6 ust. 10 pkt 2 |
| Przyczyny niepowodzeń, bariery | co utrudnia funkcjonowanie i uczestnictwo | §6 ust. 10 pkt 3 |
| Efekty działań | wypełniane przy ewaluacji (min. 2 razy w roku) | §6 ust. 10 pkt 3 (końcówka punktu) |
Chcesz mieć całą tę strukturę z wypełnionymi przykładami WOPFU i IPET oraz checklistą zgodności z §6 w jednym PDF? Pobierz bezpłatny przewodnik.
Najwięcej trudności sprawia zwykle pierwsza merytoryczna sekcja: mocne strony – zwłaszcza wtedy, gdy ucznia dopiero poznajesz i brakuje własnych obserwacji. Pozostałe elementy łatwiej opracować, ponieważ wynikają z orzeczenia oraz bieżącej oceny funkcjonowania ucznia. Dlatego resztę artykułu poświęcam właśnie mocnym stronom.
Mocne strony ucznia w WOPFU – jak je opisać, gdy ucznia dopiero poznajesz
Opis mocnych stron jest trudny z dwóch powodów. Po pierwsze, łatwo popaść w ogólniki („uczeń jest grzeczny”, „lubi szkołę”), które nic nie wnoszą do planu pracy. Po drugie – przy uczniu, którego dopiero poznajesz, brakuje konkretnych obserwacji do opisania.
Dobra mocna strona spełnia trzy warunki:
- wynika z konkretnej obserwacji (nie z domysłu),
- jest opisana językiem funkcjonalnym (co uczeń realnie potrafi),
- da się ją przełożyć na metodę pracy w IPET.
Mocne strony w sferach funkcjonowania
Najwygodniej opisywać mocne strony w obszarach (sferach) funkcjonowania – wtedy nic nie umyka i łatwo później dobrać metody. Przykładowe sformułowania w języku funkcjonalnym, dla ucznia klasy 6 ze spektrum autyzmu, w normie intelektualnej (zainteresowania: programowanie):
Sfera emocjonalno-motywacyjna
- „Zachowuje spokój i dobrze funkcjonuje, gdy dzień ma stały, przewidywalny plan.”
- „Pochwała realnie motywuje ucznia do dalszej pracy.”
Sfera społeczna
- „Buduje trwałe relacje rówieśnicze w kontakcie jeden na jeden.”
- „Chętnie podejmuje aktywność w małych, dobrze znanych grupach.”
Komunikowanie się
- „Wypowiada się jasno i wprost; ma bogaty zasób słów, zwłaszcza w tematach, które go interesują.”
Sfera poznawcza i opanowanie materiału
- „Ma bardzo dobrą pamięć do faktów, szczególnie gdy materiał jest uporządkowany.”
- „Posiada szczególne uzdolnienia w ramach przedmiotów, które go interesują.”
Zainteresowania i uzdolnienia
- „Ponadprzeciętna wiedza w obszarze programowania – potencjał do pracy projektowej.”
Zwróć uwagę: każde z tych zdań da się od razu przełożyć na metodę pracy w IPET. „Bardzo dobra pamięć do faktów” przekłada się na metody aktywizujące (mapa pamięci, linia czasu). „Trwałe relacje w kontakcie jeden na jeden” na pracę w parach i dyskretną opiekę nauczyciela na przerwach. To właśnie sens kolejności: najpierw WOPFU, potem IPET. Pełny wzór dla tego ucznia – mocne strony we wszystkich sferach, w których uczeń ma obserwacje, plus dobrane do nich metody i formy pracy w IPET – znajdziesz w bezpłatnym przewodniku.
Przykład wypełnionego WOPFU: fragment mocnych stron (uczennica, klasa 6, spektrum autyzmu)
Profil fikcyjny (zbiorczy) – to nie jest opis realnego ucznia.
Komunikowanie się – mocne strony:
Uczennica dysponuje bogatym słownictwem biernym i wysokim poziomem techniki czytania ze zrozumieniem. Rozumie kierowane do niej komunikaty i poprawnie formułuje wypowiedzi pisemne.
Sfera poznawcza i opanowanie materiału – mocne strony:
Opanowała materiał zgodny z podstawą programową, szczególnie dobrze radzi sobie w obszarze języka polskiego. Wykazuje wysokie zdolności analityczne i dobrą pamięć logiczną.
Sfera emocjonalno-motywacyjna – mocne strony:
Właściwie reaguje na pochwałę, która wyraźnie zwiększa jej motywację do pracy. Funkcjonuje stabilnie w sytuacjach znanych i przewidywalnych.
Taki opis jest konkretny, wynika z obserwacji i bezpośrednio prowadzi do metod (np. umożliwienie wypowiedzi pisemnej zamiast odpowiedzi na forum, ocena za wkład i postęp, praca w przewidywalnej strukturze).
Takie wypełnione przykłady – mocne strony we wszystkich sferach, w których uczeń ma obserwacje, plus dobrane do nich metody pracy w IPET – znajdziesz w bezpłatnym przewodniku „Jak napisać WOPFU i IPET – przewodnik 2026″ (PDF), razem z checklistą do sprawdzenia dokumentu przed oddaniem. Zapisz się na newsletter poniżej, a przewodnik dostaniesz mailem.
Jeśli pracujesz z uczniami w spektrum autyzmu, przy opisie sfery emocjonalnej przyda Ci się też artykuł o tym, dlaczego strach jest dla nich najtrudniejszą emocją do rozpoznania.
Najczęstsze błędy w WOPFU
- Ogólniki zamiast obserwacji – „uczeń jest miły” nic nie wnosi do planu pracy.
- Mocne strony oderwane od metod – jeśli mocnej strony nie da się przełożyć na metodę pracy w IPET, to sygnał, że jest opisana zbyt ogólnie.
- Pomylenie WOPFU z IPET – mocne strony należą formalnie do WOPFU (§6 ust. 10 pkt 1); metody i formy pracy do IPET (§6 ust. 1 pkt 1). W praktyce pedagog przepisuje syntezę mocnych stron z WOPFU do IPET, ale nazewnictwo prawne jest jednoznaczne.
- Brak sekcji „efekty działań” – wypełnia się ją przy ewaluacji (min. 2 razy w roku), ale musi być w strukturze dokumentu.
- Frazeologia z niewłaściwego etapu – opis dla ucznia klas 4-8 nie powinien zawierać sformułowań przedszkolnych („rozpoznaje litery”, „samodzielność w toalecie”).
Najczęstsze pytania
Kto koordynuje pracę zespołu nad WOPFU?
Pracę zespołu koordynuje wychowawca oddziału, do którego uczęszcza uczeń, albo nauczyciel lub specjalista prowadzący zajęcia z uczniem, wyznaczony przez dyrektora (§6 ust. 6).
Kiedy trzeba mieć gotowy IPET?
Program opracowuje się w terminie: do 30 września roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna naukę od początku roku szkolnego, albo 30 dni od dnia złożenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (§6 ust. 5). Program powstaje na okres, na jaki wydano orzeczenie – nie dłuższy jednak niż etap edukacyjny. WOPFU opracowuje się przed IPET, bo program powstaje na jego podstawie.
Czy WOPFU można napisać z pomocą ChatGPT?
Nie wpisując do niego danych ucznia. Opis konkretnego dziecka z orzeczeniem to szczególna kategoria danych osobowych, a przy darmowym koncie szkoła nie ma czym wykazać zgodności takiego przetwarzania. Wyjaśniam to szczegółowo w artykule o tym, czy wolno wpisać dane ucznia do ChatGPT.
Pobierz przewodnik: Jak napisać WOPFU i IPET 2026
Jeśli ten artykuł Ci pomógł, całość masz w jednym pliku. Przygotowałem bezpłatny przewodnik (PDF): struktura WOPFU i IPET punkt po punkcie zgodna z rozporządzeniem MEN, wypełniony przykład opisu mocnych stron ucznia i checklista do sprawdzenia dokumentu przed oddaniem. Zapisz się na newsletter poniżej, a przewodnik przyjdzie mailem.
Pracuję też nad Asystentem WOPFU i IPET – narzędziem, które będzie generowało szkic mocnych stron i metod pracy na podstawie obserwacji pedagoga, bez wprowadzania danych identyfikujących ucznia. Więcej wkrótce.
O autorze: jestem nauczycielem informatyki i studentem pedagogiki specjalnej. Tworzę narzędzia, które mają odciążać nauczycieli w dokumentacji SPE – tak, by więcej czasu zostawało na pracę z uczniem. To, co tu opisuję, jest wsparciem dla pedagoga, nie zastępstwem jego oceny.
